Osiem pomysłów na nową umowę społeczną

Alan Lockey i Fabian Wallace-Stephens

RSA, 2020

Prawo do pracy zostało zapisane w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka w 1948 roku – a teraz nadszedł czas, aby Wielka Brytania przyjęła prawo do dobrej pracy. Dogłębnie zbadana, wizjonerska biała księga RSA przedstawia uzasadnienie nowej umowy społecznej – gwarantującej dobrą pracę dla wszystkich i bardziej sprawiedliwy, bardziej ludzki system zatrudnienia – wraz z praktycznym planem jej realizacji. Autorami są Alan Lockey, który kieruje Centrum Przyszłej Pracy RSA, oraz Fabian Wallace-Stephens, starszy badacz w Zespole Gospodarki, Przedsiębiorczości i Produkcji RSA. Dokument opiera się na obszernych wywiadach z decydentami politycznymi, liderami biznesu, przedstawicielami związków zawodowych, ekspertami ds. przyszłości pracy, przedstawicielami HR, pracownikami i menedżerami, a także na ankietach przeprowadzonych wśród obywateli Wielkiej Brytanii.

Streszczenie zostało przetłumaczone maszynowo (przepraszamy za niedoskonałości tłumaczenia) jako materiał na nasze wykłady motywacyjne.

Wnioski

• Świat potrzebuje nowej umowy społecznej, która zagwarantuje dobrą pracę jako prawo.
• Jednostki nie powinny ponosić odpowiedzialności za zapewnienie prawa do dobrej pracy.
• Kryzys pandemiczny stworzył okazję do zmian.
• Ta nowa umowa społeczna musi odpowiadać na wyzwania polityczne związane ze wzmocnieniem głosu pracowników, demokratyzacją danych, budową nowoczesnej sieci bezpieczeństwa i zapewnieniem uczenia się przez całe życie.
• Osiem konkretnych pomysłów na działania może stanowić ramy umożliwiające zawarcie tej nowej umowy społecznej.

Podsumowanie

• Wielka Brytania potrzebuje nowej umowy społecznej, która zagwarantuje dobrą pracę jako prawo.
• Termin „umowa społeczna” odnosi się do praw i obowiązków instytucji zapewniających pracę. Dobra praca jako prawo oznacza, że każdy powinien cieszyć się pracą, która zapewnia bezpieczeństwo ekonomiczne, chroni ich dobrobyt, zapewnia wzrost i rozwój, pozwala na swobodę angażowania się w życie poza pracą i wspiera subiektywną tożsamość zawodową pracowników.

• „Dobra praca jest zarówno celem, jak i środkiem w tworzeniu lepszej przyszłości”.
• Rosnąca niepewność ekonomiczna i napędzana technologią transformacja pracy wymagają przeprojektowania brytyjskiej umowy społecznej. Aby to osiągnąć, Wielka Brytania będzie potrzebowała skutecznego i autentycznego przywództwa, a brytyjska demokracja będzie musiała stać się bardziej inkluzywna. Pracownicy będą musieli zyskać większą władzę jako interesariusze technologii i gospodarki. Przewidywana umowa społeczna zwiększy elastyczność systemu kapitalistycznego, oferując odporność i wydajność.

• Jednostki nie powinny ponosić odpowiedzialności za zapewnienie sobie prawa do dobrej pracy.
• Instytucje, które ponoszą odpowiedzialność za pracę, muszą przyjąć nowe prawa i obowiązki. Obecnie państwo ponosi niemal wyłączną odpowiedzialność za zmniejszenie podatności na zagrożenia społeczno-ekonomiczne. Zamiast tego związki zawodowe i inne instytucje reprezentujące głos pracowników powinny wziąć na siebie większość odpowiedzialności za zapewnienie dobrej pracy jako prawa. Państwo, pracodawcy i członkowie społeczeństwa obywatelskiego powinni również wnieść swój wkład poprzez zarządzanie interesariuszami.

• Kryzys pandemiczny stworzył okazję do zmian instytucjonalnych i normatywnych.
• Masowe zmiany w systemach społeczno-gospodarczych wymagają reform odgórnych, innowacji oddolnych oraz instytucji, które mogą połączyć te reformy i innowacje, aby wywrzeć wpływ na dużą skalę. Historycznie rzecz biorąc, przełomowe momenty w ekonomii politycznej miały miejsce w czasach kryzysu – a teraz pandemia COVID-19 stworzyła moment kryzysu na równi z II wojną światową i Wielkim Kryzysem.

• „Pandemia rzuciła jasne i bezlitosne światło na słabości naszego rynku pracy i systemu zatrudnienia”.
• Siły technologiczne, które już działały, weszły w interakcję z rekonfiguracją pracy podczas pandemii, aby przyspieszyć transformację pracy. Jednocześnie pandemia zwróciła uwagę opinii publicznej i zwiększyła poziom zaniepokojenia niesprawiedliwością w brytyjskim systemie zatrudnienia, co spowodowało większą otwartość na zmiany.

• Ta nowa umowa społeczna musi odpowiedzieć na wyzwania polityczne związane ze wzmocnieniem głosu pracowników, demokratyzacją danych, budową nowoczesnej sieci bezpieczeństwa i zapewnieniem uczenia się przez całe życie.
• Przyszłość pracy wyłoni się w jednym z czterech scenariuszy:

• Gospodarka wielkich technologii – scenariusz ten charakteryzuje się szybkim rozwojem technologicznym.
• Gospodarka precyzyjna – w tej gospodarce kluczową rolę odgrywa szerokie zastosowanie czujników.
• Gospodarka exodusu – miałaby miejsce, gdyby postęp technologiczny nie był kontynuowany.
• Gospodarka empatii – w tym przypadku społeczeństwo odpowiedzialnie zarządza technologią, a praca staje się bardziej humanitarna.
• Analiza tych scenariuszy ujawniła cztery wyzwania polityczne, którym musi sprostać nowa umowa społeczna. Obejmują one wzmocnienie głosu pracowników; demokratyzację danych; stworzenie nowoczesnej sieci bezpieczeństwa socjalnego, która uznaje nowe sposoby pracy i wspiera pracowników podczas przekwalifikowania lub bezrobocia; oraz zapewnienie uczenia się przez całe życie, aby ułatwić przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji.

• Osiem konkretnych pomysłów na działania może stanowić ramy umożliwiające zawarcie tej nowej umowy społecznej.
• Aby sprostać wyzwaniu politycznemu, jakim jest wzmocnienie głosu pracowników, rząd i związki zawodowe powinny zawrzeć umowę o innowacjach związkowych, która zachęcałaby do rozwoju nowych usług dla pracowników i nowych sposobów organizowania się. Rząd powinien również dążyć do ustanowienia rad zakładowych w każdej firmie zatrudniającej ponad 20 pracowników. Aby zdemokratyzować dane, rząd powinien przewodzić tworzeniu funduszy powierniczych danych i opracować pakt danych dla pracowników, który określałby i egzekwował prawa pracowników do gromadzonych na ich temat danych.

• „Zmiany społeczne nie przebiegają zgodnie z prostymi zasadami podaży i popytu: Nie ma żelaznego prawa, które mówi, że nawet pilna potrzeba doprowadzi do odpowiedniej reakcji”.
• Aby stworzyć nowoczesną sieć bezpieczeństwa, rząd powinien stopniowo wprowadzać uniwersalny dochód podstawowy w wysokości 5000 funtów rocznie i ustanowić system przenośnych świadczeń. Wreszcie, aby wspierać uczenie się przez całe życie, rząd powinien stworzyć osobiste konta edukacyjne i ustanowić centra bezpieczeństwa pracy w celu świadczenia usług przejściowych. Te osiem pomysłów na działania ma na celu zwiększenie siły pracowników i stworzenie samoorganizującego się systemu zatrudnienia.

O autorach

• Alan Lockey jest szefem Centrum Przyszłej Pracy RSA i zastępcą dyrektora Zespołu Gospodarki, Przedsiębiorczości i Produkcji. Fabian Wallace-Stephens jest starszym badaczem w zespole ds. gospodarki, przedsiębiorczości i produkcji oraz członkiem zespołu badawczego Future Work Center.